Hải quan Trung Quốc vừa công bố số liệu cho thấy lượng vàng vật chất nhập khẩu vào nước này tính đến hết tháng 8/2026 đã vượt tổng lượng nhập khẩu của cả năm 2025, đánh dấu mức cao nhất kể từ khi cơ quan này bắt đầu công bố dữ liệu vào năm 2017. Đây là số liệu chỉ tính riêng vàng vật chất được vận chuyển qua biên giới, không bao gồm lượng vàng do Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBoC) mua vào để bổ sung dự trữ.
Trung Quốc nhập hơn 1.000 tấn vàng chỉ trong 8 tháng
Theo dữ liệu hải quan được Bloomberg dẫn lại ngày 22/9/2026, khối lượng vàng nhập khẩu của Trung Quốc đã vượt mốc 1.000 tấn tính đến tháng 8/2026, cao hơn tổng lượng nhập khẩu của toàn bộ năm 2025. Diễn biến này tiếp nối đà tăng đã được ghi nhận từ đầu năm: riêng nửa đầu năm 2026, Trung Quốc nhập khẩu 864,95 tấn vàng, tăng 89,1% so với cùng kỳ 2025, trong đó tháng 6/2026 ghi nhận 173,34 tấn - mức cao nhất theo tháng kể từ tháng 3/2024.
Nếu tính cả các dòng vốn khác, lượng vàng Trung Quốc nhập khẩu trong nửa đầu năm 2026 tương đương khoảng 1/4 tổng sản lượng khai thác vàng toàn cầu trong cả năm (thường dao động 3.500-3.700 tấn/năm).
Vì sao nhập khẩu vàng Trung Quốc tăng vọt?
Ghi nhận tại thời điểm ra tin, có 2 yếu tố chính được nhắc đến để lý giải cho đà tăng nhập khẩu này:
- Giá vàng thế giới điều chỉnh giảm: Sau giai đoạn tăng mạnh, giá vàng quốc tế đã có các nhịp điều chỉnh trong năm 2026 - riêng phiên 22/9/2026, giá vàng giao ngay lùi về khoảng 4.307 USD/oz, giảm hơn 0,8% do phát biểu theo hướng thắt chặt (hawkish) của giới chức Fed làm tăng kỳ vọng Fed tiếp tục nâng lãi suất.
- Đồng Nhân dân tệ tăng giá: Việc NDT tăng giá trị khiến vàng nhập khẩu (định giá bằng USD) trở nên "rẻ" hơn khi quy đổi sang nội tệ, kích thích nhu cầu mua vào của cả nhà đầu tư cá nhân, ngân hàng thương mại lẫn các quỹ tích lũy vàng bán lẻ tại Trung Quốc.
Tuy nhiên, chính nhu cầu đầu tư tăng cao tại nội địa lại khiến giá vàng tham chiếu tại Trung Quốc (Shanghai Gold Exchange) có phần nhỉnh hơn (premium) so với giá vàng thế giới. Ông Wu Zijie, chuyên gia phân tích tại Jinrui Futures Co, nhận định nhu cầu đầu tư nội địa mạnh đã giữ giá vàng trong nước ở mức premium nhẹ so với giá tham chiếu quốc tế, qua đó tiếp tục thu hút dòng vàng nhập khẩu chảy vào.
Điều này liệu có ảnh hưởng đến giá vàng?
Xét về mặt cấu trúc cung - cầu, dòng vàng vật chất chảy mạnh vào Trung Quốc mang một số hàm ý đáng chú ý:
- Đây là năm thứ 20 liên tiếp PBoC duy trì chuỗi mua ròng vàng cho dự trữ ngoại hối (chuỗi dài nhất từng được ghi nhận), đưa dự trữ vàng chính thức của Trung Quốc lên khoảng 2.346 tấn - tương đương chỉ khoảng 8% tổng dự trữ ngoại hối, cho thấy dư địa để nước này tiếp tục đa dạng hóa sang vàng vẫn còn lớn.
- Khi hộ gia đình, ngân hàng thương mại và cả khối nhà nước cùng gia tăng nắm giữ vàng dài hạn, một lượng vàng ngày càng lớn bị rút khỏi nguồn cung lưu thông sẵn có trên thị trường quốc tế, về lý thuyết có thể khiến thị trường vàng vật chất toàn cầu trở nên "mỏng" hơn theo thời gian.
- Điều này không đồng nghĩa nhu cầu từ Trung Quốc sẽ trực tiếp đẩy giá vàng tăng ngay lập tức - biến động giá vàng trong ngắn hạn vẫn chủ yếu do các yếu tố vĩ mô tại Mỹ chi phối như lộ trình lãi suất Fed, lợi suất trái phiếu kho bạc, kỳ vọng lạm phát và sức mạnh đồng USD, như minh chứng qua việc giá vàng vừa giảm ngay sau phát biểu hawkish của Fed dù nhu cầu nhập khẩu từ Trung Quốc vẫn đang ở mức kỷ lục.
Nói cách khác, nhu cầu nhập khẩu vàng kỷ lục của Trung Quốc nhiều khả năng đóng vai trò là yếu tố hỗ trợ nền tảng dài hạn cho giá vàng - giúp các đợt tăng giá trong tương lai dễ được duy trì hơn do lượng cung lưu thông ngày càng thu hẹp - nhưng khó có thể là yếu tố quyết định hướng đi của giá vàng trong ngắn hạn. Nhà đầu tư quan tâm đến vàng vẫn cần theo dõi sát các quyết định chính sách tiền tệ của Fed song song với dữ liệu nhập khẩu/dự trữ vàng của Trung Quốc để có cái nhìn đầy đủ hơn về thị trường.
