Phân hóa đà tăng trưởng theo các nhóm hàng cốt lõi
Sự phục hồi của chỉ số giá xuất khẩu không diễn ra đồng đều mà tập trung chủ yếu vào các ngành công nghiệp phụ thuộc nặng nề vào năng lượng và công nghệ cao (phân tích theo mã hệ thống hài hòa HS 2 chữ số):
Nhiên liệu khoáng và dầu mỏ (+22% YoY): Nhóm hàng này dẫn đầu đà tăng giá do chịu tác động trực tiếp từ cuộc khủng hoảng quân sự tại Iran, khiến hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz bị gián đoạn nghiêm trọng và từng đẩy giá dầu Brent vượt ngưỡng 120 USD/thùng.
Điện tử, máy móc điện và bán dẫn (+21% YoY): Lĩnh vực này chứng kiến mức tăng phi mã do tình trạng khan hiếm chip nghiêm trọng trên toàn cầu, kết hợp với làn sóng bùng nổ nhu cầu xây dựng hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) và các trung tâm dữ liệu.
Phân bón (+17% YoY): Mức tăng cao của nhóm vật tư nông nghiệp này đang tạo ra những lo ngại lớn cho chuỗi cung ứng lương thực toàn cầu, với dự báo sẽ gây áp lực tăng giá lên chỉ số giá tiêu dùng thực phẩm (Food CPI) thế giới sau độ trễ từ 6 đến 9 months.
Các nhóm ngành hàng tiêu dùng truyền thống khác ghi nhận mức biến động thấp hơn, cho thấy áp lực tăng giá xuất khẩu của Trung Quốc mang tính chất cục bộ thay vì lan tỏa toàn diện.
China's export prices suggest global inflation pressures are building:
China's overall export prices rose +5% YoY in April, the largest gain since April 2023.
This marks a sharp reversal from nearly 3 consecutive years of contraction.
This surge was driven by global… pic.twitter.com/5UU1Rmq4Kq
— The Kobeissi Letter (@KobeissiLetter) June 2, 2026
Các động lực cốt lõi và bản chất của áp lực lạm phát
Nguyên nhân chính đẩy giá hàng hóa xuất khẩu của Trung Quốc tăng cao bắt nguồn từ các cú sốc chi phí phía cung hơn là do sức cầu nội địa bùng nổ. Cuộc chiến tranh tại Iran năm 2026 làm tê liệt huyết mạch eo biển Hormuz, đẩy giá năng lượng và các nguyên liệu đầu vào cốt lõi như dầu thô, khí tự nhiên, ammonia và urea tăng vọt. Là quốc gia nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, các nhà sản xuất Trung Quốc buộc phải chuyển dịch chi phí đầu vào đắt đỏ này vào cấu trúc giá bán ra cho các đối tác quốc tế.
Bên cạnh đó, cơn sốt hạ tầng AI toàn cầu liên tục hút cạn nguồn cung linh kiện điện tử trong bối cảnh các nhà máy bán dẫn lớn dự kiến phải đến cuối năm 2027 mới có thể đưa các công suất mới vào vận hành thương mại. Sự suy yếu của đồng Nhân dân tệ (Yuan) so với đồng USD cũng góp phần làm gia tăng giá trị danh nghĩa của hàng hóa xuất khẩu.
Dù chỉ số giá xuất khẩu (Export Price Index) trong tháng 4 đạt 98,10 điểm (giảm nhẹ so với mức 98,80 điểm của tháng 3), việc duy trì mức tăng trưởng YoY dương mạnh mẽ sau một thời gian dài nằm dưới mốc tham chiếu 100 khẳng định xu hướng tăng giá đã được định hình vững chắc.
Tác động dây chuyền đến cấu trúc tài chính toàn cầu
Sự đảo chiều này đồng nghĩa với việc giai đoạn Trung Quốc "xuất khẩu giảm phát" giúp kiềm chế giá cả hàng hóa toàn cầu trong nhiều năm qua đã chính thức khép lại. Xu hướng mới này đang đặt hệ thống tài chính thế giới trước những thách thức vĩ mô phức tạp:
Rủi ro lạm phát nhập khẩu: Mỹ, châu Âu và các nền kinh tế phụ thuộc lớn vào hàng hóa Trung Quốc sẽ phải đối mặt với áp lực lạm phát hàng hóa (goods inflation) quay trở lại.
Thắt chặt không gian tiền tệ: Việc giá xuất khẩu Trung Quốc tăng kết hợp với rủi ro tăng giá thực phẩm từ nhóm hàng phân bón sẽ buộc các ngân hàng trung ương lớn như Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) phải thận trọng hơn, thu hẹp dư địa cắt giảm lãi suất trong giai đoạn tới.
Bất chấp áp lực tăng giá, hoạt động ngoại thương của Trung Quốc vẫn ghi nhận hiệu suất đáng kinh ngạc. Trong tháng 4, tổng giá trị xuất khẩu của nước này đã chạm mốc kỷ lục xấp xỉ 359,4 tỷ USD (tăng 14,1% YoY). Kết quả này chứng minh rằng cả quy mô khối lượng đơn hàng lẫn giá trị danh nghĩa đều đang đồng loạt gia tăng, khẳng định vị thế không thể thay thế của công xưởng thế giới trong chuỗi cung ứng toàn cầu ngay cả khi chi phí sản xuất leo thang.
Tổng hợp bởi VnRebates
