Ả Rập Saudi vừa báo cáo lên OPEC một con số đáng chú ý: sản lượng dầu thô tháng 8 của nước này giảm tới 1,9 triệu thùng/ngày, xuống còn 6,2 triệu thùng/ngày - mức thấp nhất tính từ năm 1990. Đây là quốc gia sản xuất dầu lớn nhất trong OPEC, nên bất kỳ biến động sản lượng đáng kể nào từ Riyadh đều có sức nặng đủ lớn để tác động đến cán cân cung - cầu dầu toàn cầu.
Xuất khẩu giảm gần 40% chỉ trong một tháng
Không chỉ sản lượng, hoạt động xuất khẩu dầu thô của Ả Rập Saudi cũng ghi nhận cú sụt giảm mạnh trong tháng 8, từ khoảng 5,1 triệu thùng/ngày xuống còn 3,1 triệu thùng/ngày, tương đương mức giảm gần 40% chỉ trong vòng một tháng. Đây là một trong những mức sụt giảm xuất khẩu nhanh và sâu hiếm thấy đối với một quốc gia xuất khẩu dầu hàng đầu thế giới.
Vì sao dòng dầu từ khu vực Vịnh đang "biến mất"?
Nguyên nhân chính nằm ở các tuyến vận chuyển dầu qua khu vực Vịnh và Biển Đỏ đang bị gián đoạn nghiêm trọng bởi căng thẳng quân sự leo thang trong khu vực. Khi xung đột tại Iran leo thang, hoạt động tàu chở dầu qua eo biển Hormuz - tuyến đường vận chuyển khoảng 1/5 sản lượng dầu toàn cầu - đã sụt giảm đáng kể do rủi ro bị tấn công. Để giảm thiểu rủi ro, nhiều tàu chở dầu đã chuyển sang các tuyến đường thay thế hoặc thực hiện những chuyến đi "ẩn danh" - tắt thiết bị phát tín hiệu định vị để tránh bị theo dõi và tấn công.
Thêm vào đó, khu vực Biển Đỏ và eo biển Bab el-Mandeb cũng chịu ảnh hưởng khi xuất hiện các hoạt động phong tỏa và tấn công tàu thuyền, khiến việc vận chuyển dầu từ khu vực này trở nên khó khăn và rủi ro hơn trước rất nhiều.
Chính vì các chuyến vận chuyển ẩn danh này, dữ liệu thực tế về lượng dầu đang di chuyển trên biển trở nên khó xác định. Theo số liệu Reuters tổng hợp, dù đã tính cả các chuyến vận chuyển ẩn danh, vẫn có khoảng 1/3 lượng dầu xuất phát từ khu vực Vịnh chưa thể xác định rõ tung tích, đồng nghĩa giới quan sát thị trường không thể nắm được đầy đủ và chính xác lượng dầu thực sự đang lưu thông ra thị trường thế giới ở thời điểm hiện tại.
Đánh giá tác động tới giá dầu
Xét về tác động, việc quốc gia sản xuất dầu lớn nhất trong OPEC công khai báo cáo sản lượng giảm về mức thấp nhất trong 36 năm là một tín hiệu có tác động tâm lý mạnh tới thị trường, bởi tỷ trọng sản lượng của Ả Rập Saudi trong tổng cung dầu toàn cầu là rất lớn. Trong tuần này, giá dầu Brent - loại dầu tham chiếu quốc tế - đã tăng vượt mốc 105 USD/thùng, phản ánh việc thị trường đang cộng thêm một phần "phụ phí rủi ro" vào giá dầu do lo ngại nguồn cung bị thu hẹp.
Việc không thể xác định chính xác khoảng 1/3 lượng dầu khu vực Vịnh đang ở đâu cũng làm gia tăng sự bất định cho thị trường. Khi thị trường không có đủ dữ liệu tin cậy về nguồn cung thực tế, mức độ biến động giá thường có xu hướng tăng lên.
Ngoài ra, thời điểm này cũng trùng với giai đoạn nội bộ OPEC đang có nhiều rạn nứt, khi một vài thành viên đã rời khỏi hoặc đang cân nhắc rời khỏi tổ chức trong thời gian gần đây. Sự thiếu đồng thuận này khiến vai trò điều tiết cung dầu chung của OPEC trở nên kém chắc chắn hơn, qua đó cũng góp phần vào tâm lý thận trọng hiện tại của thị trường dầu.
